Kilise, kuruluşundan bu yana daima cemaatlerin ve üyelerin birbirinden haberdar olmasına önem vermiştir. İncil’in önemli bir bölümü mektuplardan oluşmaktadır. Bu mektuplar, Havarilerin kurdukları cemaatlere tavsiyeleri, uyarıları ve bilgilendirmelerini içermektedir. Azizler ve Papalar da tüm Kilise’ye çeşitli yazılarla hitap etmiştir. Tüm bunlar, dünyaya yayılmış olan Mesih’in Kilisesi’ni aynı öğretide birleştirir, birbiri ile bağlı kalmasını sağlar. En kalabalık Hristiyan cemaatlerini barındıran ülkelerde de Hristiyan nüfusun çok az olduğu bölgelerde de toplumun hem yerel hem de evrensel kilise ile bağını koruması açısından yerel yayın organları büyük önem taşımaktadır. Türkiye Katolik Kilisesi de bu gerekliliğin bilincinde her zaman cemaat üyeleri için çeşitli yayınlar sunmuş ve sunmaya devam etmektedir.
Türkiye Katolik Kilisesi’nin 1946’dan bu yana cemaat içindeki haberleri paylaşmak ve cemaatini bilgilendirmek üzere yayınlamaya başladığı Le Flambeau’dan günümüze hazırlanan dergileri bu sayıda ele aldık. Şu anda okumakta olduğunuz Présence’in öncülü olan bu yayınlar, Kilise cemaatlerinden haberler, ayin saatleri, çeşitli faaliyetler hakkında haberler verdiği gibi, Evrensel Kilise’den haberlere de yer ayırıyorlardı.
Çağın değişen iletişim olanakları ile yazılı materyallerin daha az okunması ve bazı teknik – ekonomik zorluklar, daha fazla kişiye erişme arzusu ile birleşince artık dergimiz Présence da online, PDF olarak kendi web sitesinde www.presence.org.tr üzerinden İtalyanca ve Fransızca, www.presencet.com.tr adresinde Türkçe ve Türkiye Katolik ruhani Reisler Kurulu’nun resmî web sitesi www.katolik-kilisesi.org yoluyla abonelerine ulaşır oldu.
Türkiye’de yayınlanmış olan dergileri, CET Basın Bürosu arşivinden yararlanarak sizlere kısaca tanıtmak, bazılarını ise hatırlatmak istedik:
LE FLAMBEAU
1946 yılında resmen yayına başlayan Le Flambeau dergisi, okurlara Katolik dünyasından haberlerin yanında tüm ülkedeki faaliyetleri bildirme görevini üstlenmişti. Örneğin, 1983 Ekim sayısına göz attığımızda yürekten tövbe ve esenlik hakkında bir makalenin ardından Jübile için Roma’ya İstanbul’dan giden bir hacı grubunun tecrübelerini okuyoruz. Ardından Lourdes’in tarihini anlatan bir yazı ve Meryem Ana Evi’nde kutlanan XIX. Ekümenik ayin anlatılıyor. Dergi, bu ve benzeri yazıların yanında cemaatlerdeki vaftiz, evlilik ve ölüm haberlerini de paylaşıyordu. Elbette her sayıda yardım kuruluşu Caritas faaliyetleri yer almaktaydı. Her ay için özel dua niyetleri ve her kilisenin ayin gün ve saatleri ile genel ve güncel bir haberleşme sağlanıyordu. Dergi sadece abonelere gönderiliyordu.
Le Flambeau dergisi yayın hayatına 1946 yılının Ekim ayında başlamış ve 1985 yılı sonlarına kadar yayınlanmıştır.
MEŞALE
1969 yılında Türkçe konuşan, okuyan, yazan ancak Fransızca yayınları takip etmekte güçlük çeken cemaat mensuplarına yönelik olarak Le Flambeau dergisi, 3 ayda bir “Meşale” adında Türkçe bir ek vermeye başladı.
Meşale dergisinde, üç aylık bir dinî takvimle bayramlar ve önemli etkinlikler yer alıyordu. Dergide Kilise’nin içinde bulunduğu döneme uygun bilgilendirici yazılar ve küçük öykülerin yanında, okur mektupları da dergiye renk katıyordu. Burada, Hristiyan toplumunun somut talepleri ve beklentilerine çözüm bulma çabasını görebiliriz. Kilise’nin Kutsal Gizemleri hakkında bilgilerin verildiği dergi, ruhsal bir rehber ve canlı iletişimin örneği olarak hizmet veriyordu.
YENİ MEŞALE
1986’da Le Flambeau yayın hayatına veda edip yerini Présence’a bırakınca, onunla birlikte yılda dört kez Türkçe yayınlanan Meşale dergisi de kendisine yeni bir yol bulmak zorunda kaldı ve bağımsız bir Türkçe dergi olarak yayın hayatına devam etti. 1992 yılında artık renkli basılmaya başlanan Yeni Meşale, Türkçe konuşan cemaat için haberleşme ve bilgilendirme kaynağı olmaya devam etti. Dergi sayfalarında Türkiye’deki çeşitli Katolik kiliselerinden haberler, yeni çıkan kitapların tanıtımları, azizlerin eserlerinden alıntılar yer alıyordu.
Derginin bizim elimizdeki son sayısı 1992 yılına aittir.
SENT ANTUAN DOSTU
İlk sayısı 25 Aralık 1984’te çıkan ve Sent Antuan Kilisesi rahiplerinden P. Luigi Ianitto’nun yayınlamaya başladığı Sent Antuan Dostu dergisini burada hatırlamamız gerek. Kilise cemaatinden gençlerin katkısı ile çıkan dergide, Kilise dönemleri hakkında makaleler; evlilik, aile ilişkileri hakkında Kutsal Kitap ve Kilise öğretisine dayanan, sohbet tarzında yazılar yer almaktaydı. Dergide Papa’nın mektuplarından ve Kilise Babalarından alıntılar, dua hakkında bir köşe, çocuklara ayrılmış bir sayfa, Peder’e sorular ve bulmaca sayfaları yer alıyordu. Derginin arka kapağında ise Aziz Antuan’ın himayesine emanet edilen çocukların fotoğraflar ile güncel bir tanıklık öyküsü bulunuyordu.
Dergi 1998’de yayın hayatından çekildi.
MARANA THA
1998 yılında yayın hayatına başlayan ve Türkçe konuşan cemaate yönelik Marana Tha dergisi üç ayda bir yayınlanıyordu. Dergi hem kültürel hem de dinî açıdan bilgi veren, mahalli kiliselerden haberleri yayınlayan kapsayıcı bir özellik taşıyordu. Bir dönem Süryani, Keldani, Ermeni ve Latin Katolik Kiliselerinden gençlerin ve ruhbanların yazılarının yer aldığı renkli bir karaktere bürünmüştü, ancak COVID-19 salgını, Marana Tha dergisi için bir dönüm noktası oldu. Kiliselerde ayine katılım kısıtlanınca okuyucularına ulaşamayan dergi, son sayısını 2021 Nisan ayında çıkardı ve bu sayıyla yayın hayatına veda etti.
PRESENCE
Le Flambeau ömrünü tamamladıktan sonra 1986 yılının Nisan ayında Présence dergisinin ilk sayısı yayınlandı ve iç kapağında “Uzun yıllar boyunca Hıristiyan yaşamımızı besledin ve kiliselerimizde gruplanan veya dünyanın dört bir yanına dağılmış Katolik topluluğumuzun üyeleriyle bağlantı kurdun. Sayfalarında, tanışmaktan mutluluk duydukları tüm bu imanlıların geçmiş zamanları ve sadakatlerinin tanıklıklarının sonsuza kadar kazındığı bir hikaye yazılı. Senin alevin başka ellerde parlıyor diye sönmez. Elveda Flambeau!” yazısı ile eski dergiye vefa dolu bir veda ediliyordu.
Présence dergisi de uzun yıllar Le Flambeau ile aynı çizgide devam etti. Afrika’dan Amerika’ya Asya’dan Avrupa’ya Kilise’nin, dünyanın çeşitli bölgelerindeki faaliyetleri dergi sayfalarında yer bulmaktaydı. Türkiye Kilise tarihindeki olayların yanında Kiliselerin ayin gün ve saatleri de cemaatin bilgisine sunuluyordu.
Yılda 10 sayı çıkan Présence dergisi 1986 yılından bu yana neredeyse 40 yıldır istikrarla, uluslararası nitelikte bir dergi olarak Türkiye Katolik Kilisesi’ni dünyada temsil eden bir yayın organı olmaya devam ediyor. Dergi, COVID-19 salgını sırasında düzenli olarak yayınlansa da sağlık kaygıları ya da kayıplar nedeniyle büyük bir abone kaybı yaşadı. Bir müddet düzenli olarak belli adreslere gönderilse de daha çok sayıda kişiye ulaşabilmek ve çağın araçlarından yararlanabilmek adına Türkiye Katolik Episkoposlar Kurulu ilerici bir adım atarak dergiyi pdf olarak ve online yayınlamaya karar verdi.
Böylece dergi kapsamı ve sayfa sayısı arttı, konular çeşitlilik kazandı. Başlangıçtan beri Fransızca tek dilde çıkan dergi, katkıda bulunan kişilerin çeşitliliği sayesinde Fransızca – İtalyanca iki dilde yayınlanmaya başladı. Ayrıca derginin Türkçe konuşan okuyucular için Türkçe versiyonu da www.presencet.com.tr adresinden okunabiliyor.
Türkiye Katolik Kilisesi’nin tarihindeki bu dergiler, Mesih’in bedeninin üyeleri olan bizler arasında organik bir bağ kurmak, gençleri eğitmek, çocukları Mesih ile tanıştırmak ve en önemlisi de yerel ve evrensel kiliseden haberlerle bizleri birleştirmek görevini üstleniyorlar. Çağın koşullarına göre anlatım biçimleri, konular, yayınlanma biçimleri, halka iletilme şekli değişse de tüm bu dergilerin konusu, Mesih İsa etrafında birleşmiş, yeryüzünden Göklerin Hükümranlığına doğru Hacı olan bizlerin azizlik yolunda ilerlemesidir. Her birimiz Allah’ın suretinde ve benzeyişinde yaratılmış, ancak eşsiz bireyleriz ve biz Hristiyanlar, birbirimizden ayrı, tekil bir yaşam sürmeye çağrılmadık. Birbirini tanıyan, birbirini kardeşlik sevgisi ile seven, ortak amaçlar için dua eden bir Kilise olarak, çağın koşullarına uygun bir şekilde iletişimde kalmak için episkoposların önderliğinde ve rahiplerle birlikte gönüllü çalışanlarla ebedi yaşam için ilerliyoruz.
Yazan: Şule Rogenbuke, CET Basın Bürosu
Foto: CET arşivleri