Papa VI. Pavlus, 25 ve 26 Temmuz 1967 tarihlerinde Türk topraklarına ayak bastı; bu ziyaret, İstanbul’un “Konstantinopolis” olarak anılmamasından itibaren İstanbul’a yapılan ilk papalık seyahati olması nedeniyle pek çok açıdan tarihi bir önem taşımaktaydı.
İstanbul’daki Kutsal Ruh Katedrali’nde bir kutlamaya katıldıktan sonra, Ortodoks Başepiskoposu Ekümenik Patrik I. Athenagoras ile birlikte Aziz George Ortodoks Patriklik Kilisesi’ni ziyaret etti. Bu buluşma, 1054 yılında Kilise’nin bölünmesinden 910 yıl sonra Doğu ve Batı Kiliselerinin liderlerinin dünyada buluşabildiği tek yer olan Kudüs’teki Kutsal Topraklara yaptığı hac ve barış yolculuğu sırasında I. Athenagoras ile barış öpücüğü alışverişinde bulunduktan 3 yıl sonra gerçekleşti.
VI: Pavlus ayrıca Ermeni Patriği, Müslüman ve Yahudi cemaatlerinin liderleri ve ziyaretini sıcak ve samimi bir şekilde karşılayan Türk yetkililerle de bir araya geldi. Dönemin Cumhurbaşkanı Sayın Cevdet Sunay ile de bir araya gelerek Orta Doğu ve Kıbrıs’taki sorunları ele aldı. Sunay, Papa’nın barış lehindeki çabalarının altını çizdi.
Ertesi gün İstanbul’daki Aziz Antuan Bazilikası’nda ayin yaptıktan sonra yolculuğu İzmir’e devam etmiş, burada önce yetkililer, yerel halk ve imanlılarla görüşmüş, ardından Efes’e geçerek Meryem Ana’nın evini ziyaret etmiş, böylece Meryem kültünü teyit etmiş ve Efes’teki imanlıların yanı sıra Doğu Ortodoks Kiliselerinin temsilcilerine de hitap etmiştir. Meryem’den Kuran’da yaklaşık elli kez bahsedilir ve Müslümanlar tarafından da saygı görür.
İzmir’deki Aziz Yuhanna Katedrali’nde düzenlenen bir kutlama bu resmi geziyi sona erdirdi, ancak ziyaretin tek gölgesi VI. Pavlus’un Ayasofya Müzesi’nde dua etmesiydi, ki bu açıkça 1453’ten bu yana bir Hristiyan tarafından yapılan ilk resmi dua idi! Müslüman dünyası şaşkınlığa uğradı ve bu hareket bir “gaf” olarak nitelendirildi…
Bu ziyaret Katolik dünyası ile Ortodoks Patrikhanesi arasındaki ekümenik ilişkilerin yenilenmesine ve bu iki Kilisenin birliğine yönelik temel bir adıma işaret etmektedir. Temel bir ekümenik belge olan “Doğu ve Batı Kiliselerinin Birliği Şartı” 25 Temmuz’da İstanbul’daki Kutsal Ruh Katedrali’nde Papa ve Patrik Athenagoras’ın huzurunda okundu.
O zamandan bu yana Papa Franciscus ve Patrik I. Bartholomeos, 2013’ten bu yana yaptıkları sayısız görüşmenin (Kudüs, Roma, vs.) ve Patriğin 2014’te İstanbul’daki Aziz Andreas Yortusu’na katılması için Papa Franciscus’u davet etmesinin de gösterdiği gibi, bu yönde çalışmaya devam etmişlerdir.
Ayrıca, 2025 yılında kutlanacak olan İznik Ekümenik Konsili’nin 1700. yıldönümü vesilesiyle Patrik, Haziran sonunda “Bu, tüm kalbimle yapmak istediğim bir seyahat” diyen Papa’yı bir kez daha davet etti.
Makale: Nathalie Ritzmann
Fotoğraflar: www.goarch.org ve Wikipedia