“Kitab-ı Mukkades” şirketi dini, felsefi ve tarihi kitaplar yayınlamaktadır. Farklı dillerde yayınlar mevcuttur. Düzenli aralıklarla yeniliklerde kitap koleksiyonlarına dahil olmaktadır. “Présence” olarak aylık randevumuz vesilesi ile son yayınlanan kitapları “ Türkiye’de Hristiyan kadınlar – Tarihçe”yi tanıtmak istedik.
Rosamund Wilkinson tarafından kaleme alınan “Türkiye’de Hristiyan Kadınlar – Tarihçe” MS 33 yılından günümüze kadar Küçük Asya ve Anadolu’da yaşayan kadınlar üzerine çalışmıştır.
Yazar hakkında: Rosamund Wilkinson
– 51 yıl önce matematik öğretmeni olarak çalışmak üzere Türkiye’ye geldim. Sonraki yıllarda Türk kilisesine katıldım.
– 2017 yılında, çağlar boyunca Hristiyan kadınlar hakkında yazmaya karar verdim. Türkçe versiyonu bu yıl Mart ayında yayımlandı. Kitabımın basılması ve dağıtılmasındaki yardımları için Türkiye Kitab-ı Mukaddes Şirketi’ne minnettarım. Kitabımı satın alan ve okuyan herkese minnettarım. Bu kitaba vereceğiniz yanıtı dört gözle bekliyorum. Sizi kitabımda anlatılan dünyaya girmeye ve orada anlatılan kadınlarla tanışmaya davet ediyorum. Onların İbraniler 12:1-2’de bahsedilen “büyük tanık bulutunun” bir parçası olduklarına inanıyorum.
Bu kitabı neden yazdınız?
– Kitabımı Küçük Asya’da yaşamış ve Hristiyan olarak hizmet etmiş bazı kadınları hayata geçirmek için yazdım. Kapsamlı bir seçki değil ama 52 kadın ve bir erkek bulunmakta.
– Bu kadınların Hristiyan yaşamına bakışları bizimkinden farklı olabilir, ancak onların örneklerinden öğrenebiliriz. Bu kadınlardan bazıları iktidar (basilea – saltanat ya da güç) konumundaydı ve dindarlıkları (Eusebeia) güçlerini kullanmalarını kolaylaştırıyordu. Bahsettiğim kadınlar gibi, biz de yaşamlarımızda sevginin gücünü kullanma ya da güç sevgisi tarafından tüketilme seçeneğine sahibiz. İşte birkaç örnek.
Yeni Ahit’te adı geçen kadınlar (MS33’ten 100’e kadar) :
– İsa’nın annesi Meryem, Küçük Asya’nın batısındaki Efes’te bulunan İsa’nın öğrencisi Yuhanna ile Türkiye’ye gelmiş olabilir. Kutsal Kitap bilginlerinin hepsi Meryem’in Kilise’nin kuruluşundan sonra Küçük Asya’da olduğuna inanmamaktadır. Meryem birçok eski kilisede temsil edilir ve Türkiye’deki birçok insan için tanıdıktır, bu yüzden onun hikayesine yer verdim.
– Priskilla- çadır yapımcısı olan kocasıyla birlikte çalışıyordu. Elçi Pavlus’la çalıştılar. Priskilla Yeni Antlaşma ‘da bir öğretmen ve erkeklerin hanımı olarak tanımlanır.
– Nympha- evinde toplanan Laodikya kilisesine önderlik eden varlıklı, bekâr bir kadın.
– Apphia– kocası Filimon’la Kolose’de bir kilisenin önderi olarak anılır. Oğullarının adı Archippus’tu. Araştırmacılar onun sadece çay hazırlayıp kadın gruplarına önderlik etmekle kalmayıp, evlerinde toplanmış olabilecek kilisede de öncü bir rol oynadığını öne sürerler.
İznik öncesi dönem (MÖ 100-325):
– Menodora, Nymphodora ve Metrodora, Yalova’nın Termal kaplıcaları yakınlarında münzevi olarak yaşayan kız kardeşlerdi. Birçok insan için ruhani büyükler ve akıl hocalarıydılar ve güçlü şifa duası hizmetleriyle tanınıyorlardı. Her üçü de Diocletianus ve Maximianus’un MS 304 yılındaki zulümleri sırasında pagan tanrılara kurban vermeyi reddettikleri için şehit edilmişlerdir. Onların bayram günü 10 Eylül’dür.
–Azize Barbara– Nikomedia (İzmit), 4 Aralık 306’da ölmüştür ve halen her yıl İzmit’te bir Rum Ortodoks rahibin ziyaretiyle anılmaktadır. Onu korumak için bir kuleye kapatan babası tarafından yetiştirilmiştir. Barbara sonunda dışarı çıkar ve Hristiyan olur. Fakat inancından ötürü babası tarafından şehit edilir.
Bizans dönemi (325 – 1453)
Bizans dönemi, bugün İstanbul olarak bilinen Konstantinopolis şehrini kuran Büyük Konstantin’in annesi Helena gibi pek çok Hristiyan kadın örneği sunar. Kapadokyalı Kilise Babaları olan- Gregory ve Basil ‘in – kendileri gibi gayretli Hristiyanlar olan anneleri ve kız kardeşleri vardı.
- Kassiani (810-865) Konstantinopolisli zengin bir aileden gelen eğitimli bir kadındı. Genç imparator Theophilus’a eş seçmek için bir evlilik panayırına katıldı. Elinde altın bir elma olan Theophilus’un bakışları Kassiani’ye çevrilir. Prens, bu dünyada kadınların pek çok kötülüğe neden olduğuna işaret eder (yaratılan ilk kadın ve erkeğin günahının nedeni olan Havva’ya atıfta bulunarak). Kassiani (kadınların kurtuluşunun sembolü olan Meryem Ana’ya atıfta bulunarak) şöyle cevap verir: “kesinlikle efendim, onlar aynı zamanda pek çok iyiliğe de sebep olmuşlardır”. Bu nükteli cevap imparatorluk talibinin hoşuna gitmez ve kendisine eş olarak başka bir kadın seçer. Kassiani daha sonra bir manastır kurdu ve bugün hala Rum Ortodoks ayinlerinde kullanılan ilahileri besteledi.
Ayrıca kitapta okunabilecek birçok kişi var: Mary Fisher (1623 – 1698), Aneta Haralambos (1892 -1981) ve Rahibe Meryem (1901 -1991) de Kilise’ye hizmet etmişlerdir.
Yazar Rosamund Wilkinson bu kadınlara teşekkür ediyor: “Araştırmalarım ve kitabımın yazımı sırasında tanıştığım kadınların her biri için minnettarım. Umarım günümüz Türkiye’sindeki yirmi birinci yüzyıl kadın ve erkekleri Mesih’i takip etmeye ve İsa’nın tanımladığı gibi, parçası oldukları toplumlar için tuz ve ışık olacak şekilde inançlarını yaşamaya teşvik edilirler.”
Daha fazla bilgi için : Instagram hesabı @Kitab-ı Mukkades Şirketi