BEBEK-İSTANBUL
Bu makale, tarihi ayrıntılar için Lazaristlerin ve Filles de la Charité (Hayırseverlik Kızları’nın) büyük dostu merhum Fortunato (Nello) Maresia’nın 2010 yılında kilisenin yüzüncü yıldönümü vesilesiyle derlediği küçük kitapçığa borçludur.
İdari olarak İstanbul’daki Kutsal Ruh Katedraline bağlı olan Kutsal Kalp kilisesi, yürüyüş yapanlar arasında çok popüler olan Bebek semtinde, Boğaz kıyısına çok yakın, yamaca tırmanan küçük sokaklardan birinde yer almaktadır. Kilise, Filles de la Charité (Hayırseverlik Kızları) ve Lazarist pederlerin Bebek’teki varlığıyla bağlantılıdır. Filles de la Charité 1840 civarında bir okul ve yetimhane açmıştır. Yetimhane 1990’ların sonuna kadar küçük kızları kabul etti ve birçoğunun rahibelerle geçirdikleri yıllar için büyük bir minnet duygusuyla kiliseyi ziyaret etmek için geri döndüklerini gördük.
Kilise binası, Lazarist Pederler tarafından hizmet verilen çok küçük bir şapelde pazar ayinleri için çocuklarla bir araya gelen rahibeler topluluğu tarafından uzun zamandır arzulanıyor ve bekleniyordu. Kilisenin inşası, 1857’den 1897’ye kadar kırk yıl boyunca evi yönetmiş olan Breton asıllı Rahibe Stéphanie Maheo’nun kararlılığının ve cömertliğinin bir meyvesidir. 1907’de 83 yaşında ölmeden önce, kilisenin inşası için gereken meblağı miras bıraktı. Kilise, Lazarist pederler ve Filles de la Charité’nin ziyaretçisi Peder François-Xavier Lobry’nin yönetimi altında çalışan İtalyan mimar Ercole Michelini tarafından tasarlanmıştır. Kilise 16 Mart 1910 tarihinde kutsanmıştır.
Nello Maresia, 1949 yılında, çocukluğundan itibaren, o zamanlar kırsal bir köy olan bu yere yazı geçirmek için gelen pek çok Levanten aile gibi yazları gittiği bu kiliseyle ilgili kendi anılarını hatırlamaktaydı. Kilise yazın dolup taşarken, kışın sadece az sayıda yerel cemaat katılım sağlıyordu. Ancak 1970’ten sonra, nüfus hareketlerinin bir sonucu olarak, ibadet edenlerin sayısı giderek azalmaya başladı. Artık Bebek’te sürekli yaşayan Lazarist kalmamıştı. Saint Benoît Lisesi’nden her Pazar ayin için bir Lazarist rahip gelirdi. Peder Aloys (Fransisken) ve Peder Toulemonde bu hizmeti veren son iki kişiydi.
Lazarist pederler için kiliseye ve yanındaki eve bakmak giderek zorlaşıyordu. Ancak 2001 yılında, Nello ve eşi Paola tarafından da çok iyi tanınan ve takdir edilen İstanbul’daki Idente cemaatinin iki üyesi rahip olarak atanmıştı. Nello’nun tavsiyesi üzerine, İstanbul’daki son Fransız Lazarist Peder Yves Danjou, 2002 yılında üst makamlarına kilisenin ve mülklerin yönetimini bu topluluğa emanet etmelerini önerdi. O zamandan bu yana, İdentes pederleri Cumartesi akşamları Türkçe, pazar sabahları ise katılıma bağlı olarak İspanyolca, İngilizce, İtalyanca veya Fransızca pazar ayinleri düzenliyorlar. Eskiden kiliseyi dolduran pazar ayinleri son zamanlarda “expat” (Türkiye’de kısa süreli çalışmaya gelen yabancılar) sayısındaki düşüşten etkilendi. Az sayıda olmanın avantajını görerek kendimizi teselli edebiliriz, bu da her zaman aranan şeyi yaratmamızı sağlar: bir aile ve kardeşlik atmosferi ve herkes için ilgi. Bir başka teselli kaynağımız da Türkçe ayinlerde ibadet edenlerin sayısındaki hafif artıştır.
Aralık 2015’ten bu yana Bebek’te yaşayan iki rahibe de din derslerine ve çeşitli etkinliklere yardımcı oluyor. Yaşam alanları, isteyenlerin gençleri ve aileleri bir araya getirmesine, bazen ayinden sonra mangal veya ortak bir yemek düzenlemesine, inzivaya çekilmesine veya dua etmek için toplanan küçük grupları ağırlamasına olanak tanıyan çeşitli alanlara sahiptir. Her yıl Mayıs ayında, teraslı bahçeler, kiliseden başlayıp tesisin üst kısmında sona eren seyyar bir tespih için ortam oluşturmaktadır.
Kutsal Kalp doğal olarak mabedin yaşamında özel bir yere sahiptir; burada her ayın ilk Cuma günü Kutsal Kalbe adanmış bir ayini kutluyor, ardından bir yemek ve bir forum düzenliyor ve ardından Meryem Ana’ya dua ediyoruz. Papa Franciskus’un, Kilise’nin ve azizlerin yaşamına damgasını vurmuş olan bu bağlılığı derinleştirmeye ve geliştirmeye davet eden ve bizi Tanrı’ya ve kardeşlerimize karşı sevgide büyümeye davet eden “İsa Mesih’in Kalbinin insani ve ilahi sevgisi üzerine” (Dilexit Nos) son genelgesinden de özellikle etkileniyoruz.
Yazar ve resimler: Annick Johnson m.id.