Bazı yenilikler ve nedenleri
Allah’ın ismi: Şimdiye kadar Ayin Kitabı’nda hem Allah, hem Tanrı kelimeleri kullanılıyordu. Bazı ayinlerimizde okumanın sonunda görülen “Tanrı sözüdür! – Allah’ım sana şükürler olsun!” gibi karışıklıkları ortadan kaldırmak için tek bir isme karar vermek gerekiyordu. Her iki kavramının da avantaj ve dezavantajlarının bilincinde en sonunda İbranice “elohim”, Aramice “aloho” kelimesine akrabalığı ve Arap Hristiyanların kullandığı “Allah” terimi nedeniyle Allah kelimesi seçildi.
Göklerdeki Babamız Duası
Adın kutsal kılınsın: Şimdiye kadar “yüceltilsin” diye alışık olduğumuz fiil İncil’deki Grekçe orijinal metinde “kutsanma, kutsal kılınma” anlamındaki “hagiasteto” olarak geçiyor ve bundan dolayı bu şekilde çevrilmiştir.
Bizi ayartılmalara maruz bırakma: Uzunca tartışılan bu önemli değişikliğin nedeni, şimdiye kadar kullanılan ifadelerin orijinal metinden çok uzak olmasıdır: Mesih İsa tarafından havarilerine öğretilen bu duada “günah” kelimesi kullanılmıyor. Grekçe “peirasmos” “denenme, sınanma, ayartılma” anlamlarını taşıyor. Yabancı dillerde genellikle “temptation”, “tentazione” vb. kavramlar kullanılıyor.
Sonunda karar verilen “ayartılma” ifadesi hem Matta 6,13 ayetinin birçok Kutsal Kitap çevirisinde kullanılıyor, hem sıkça “ayartıcı” diye geçen şeytanla bağlantılı olduğu için bu sınanmaların direk olarak Allah’tan gelebileceğine dair yanlış anlaşılmaların önünü de kesmeyi amaçlamaktadır.
kötü olandan kurtar: Grekçede kullanılan “poneros” hem kötülük, hem isim olarak “kötü olan” – yani şeytan – anlamına gelebileceği için bu çeviri tercih edilmiştir.
“Selam Sana” Duası
Lütufla dolu: Luka 1,28’e göre melek, Meryem’i selamlarken “kul” kavramını kullanmıyor, “Allah’ın en sevdiği sensin” de demiyor. Grekçe orijinal metin “Selam (ya da sevin), lütuf bulan / lütufla dolu olan” şeklindedir.
Rahminin meyvesi: Luka 1,42’deki orijinal metne en yakın çeviridir. İlk bakışta bazılarımıza garip gelebilen bu sözler, imanımızın kavranılması en zor müjdesini içeriyor: Allah’ın oğlu Mesih İsa, gerçek bir insan olarak Bakire Meryem’in rahminde bedenleşmiştir. Bu bakımdan uzun yıllar boyunca tartışılan, duanın devamında bulunan “Allah’ın Annesi” kavramının korunmasına da karar verilmiştir.
Büyük İman İkrarı:
Büyük İman İkrarı’nın orijinal metni, 325 senesinde İznik Konsili’nde oluşturulmaya başlanıp 381 İstanbul Konsilinde nihai halini almıştır. Batı kiliselerinde ise sonraki yüzyıllarda teoloji alanında yaşanan bazı gelişmelerden dolayı Kutsal Ruh ile ilgili bölümde adım adım “Baba’dan çıkan…” yerine “Baba ve Oğul’dan gelen …. Kutsal Ruh’a inanıyorum” ifadeleri kullanılmaya başlanıp resmi metne de girmiştir.
Türkiye Katolik Ruhani Reisler Kurulu, Vatikan’daki ilgili makamların bilgisi dahilinde, kardeş Kiliselere saygı ve topraklarımızda yaşayan Hristiyanların iman birliğinin anlamlı bir işareti olarak Türkçe Ayin Kitabı’nda orijinal ilk metne sadık kalarak ilgili bölümün “Baba’dan çıkıp, Baba ve Oğul ile birlikte tapılan ve yüceltilen … Kutsal Ruh’a inanıyorum” olmasına karar vermiştir.
Ayrıca Latin Kilisesi’nin litürjisinde kullanılan ikinci İman İkrarı olan “Havarisel” İman İkrarı da Türkçeye kazandırılmıştır.
Yapılan bu köklü değişiklikler karşısında başlangıçta zorlanacağımız muhtemeldir. Ancak
orijinal metinlere yakınlık açısından bu değişiklikler her birimiz için büyük bir fırsattır:
Alışkanlıklarımızı bir tarafa bırakıp, Kutsal Efkaristiya Ayini’nin kıymetli hazinelerini tekrar
keşfetmek iman hayatımıza önemli katkılar sağlayacaktır!
P. Severin Hörmann, Çeviri Komisyonu Üyesi