Bu kitap fikri nasıl ve ne zaman ortaya çıktı ve neden bu çalışma Türkiye’deki Katolik kiliseleri ve manastırlarını içermiyor?
Türkiye’deki Katolik kiliseleri ve manastırları yurtdışında iyi tanınıyor, ancak Süryaniler, Kilise’nin kendi içinde olanlar dışında, ülke dışında hiç bilinmiyor. İtalya’da kimse Süryani kilisesi olduğunu bilmiyor. Evrensel Kilise için bu büyük zenginlik hakkında bilgi yaymanın gerekli olduğunu hissettim.
Süryani Kilisesi, oraya götürdüğüm genç İtalyanları etkileyen ve ilgilerini çeken çok ilginç bir geleneğe sahip. İlahiyat, imgeler ve metaforlarla daha şiirseldir; Yunan ve Latin geleneğinin sistematik, bilimsel teolojisinden çok farklıdır.
Bu kiliseler ve manastırlar iyi bir şekilde restore edilmiş ve bunlar tanıtılması gereken bir kalıt ve mirastır.
Bu kitabı hazırlamayı düşündüğümde, Avusturyalı Hans Hollerweger’in Andrew Palmer ve Sebastian Brock ile birlikte hazırladığı kitap dışında konuya yönelik hiçbir çalışma yoktu. Kitap 1999 tarihliydi, eski fotoğraflar içeriyordu ve aslında o zamandan bu yana restore edilen ve yeniden açılan birçok kilise ve manastırdan bahsetmiyordu. Dahası, baskısı da tükenmişti. Birçoğu 20. yüzyılda öldürülen şehitlerle ve ilahiyatçılarla dolu tarihiyle Tur Abdin olarak adlandırılan bu “Tanrı’nın hizmetkârlarının” bölgesini tanıtmak için yeni bir araç olacağını düşündüm.
Bu rehber fikrinin ortaya çıktığı iki önemli dönem vardı:
- 1992-93, ancak o zamanlar bu bölgede seyahat etmek çok zor olduğu için henüz zamanı gelmemişti.
- Kasım 2017’de bir grup rahibe ile Tur Abdin’e küçük bir hac ziyareti gerçekleştirdim. Daha sonra kitabın eş yazarı olan Sabino Chialà ile konuştum ve bana “Süryani Kilisesi’ni çok iyi biliyorum ama hakkında hiçbir bilgim yok. Oraya bir gezi yapalım ve kitabın yapısını birlikte oluşturalım!” dedi.
Daha sonra profesyonel rehber Murat Kuyucuklu ve özellikle fotoğraflar için sizinle Nathalie çalışmaya başladım.
İlk olarak Mart 2018’de, fotoğraf çekmek için Murat’la bölgeye gittik. Daha sonra fotoğraf toplamaya başlamak için tekrar gittim
Bildiğiniz gibi Haziran 2019 sonunda iki İtalyan meslektaşım ve sizinle birlikte köyleri, kiliseleri ve manastırları gezmek ve Süryani halkla tanışmak için Tur Abdin’e gittik.
İtalya’da 1500 adet basılan İtalyanca versiyonun 1. baskısı Fransisken yayınevi Terra Santa tarafından Haziran 2022’de ve 1000 adetlik ikinci baskısı ise 2024 baharında yayımlandı. Bu kitaplar çoğunlukla, zaman zaman İtalya’dan hac ziyaretlerine getirdiğim İtalyanlar tarafından direk satın alındı.
Son olarak, Türkçe versiyonundan 1000 adet Şubat 2025 ortasında İstanbul Kitab-ı Mukaddes yayınevi tarafından basıldı. Bu çalışma, ayrıca kitapta adı geçen bazı mekanlarda, özellikle de Deyrul Zafaran, Mor Gabriel, Yakup d’Karno, Mor Evgin gibi yaz aylarında bölgede birkaç hafta geçirmeye gelen diasporadan çok sayıda ziyaretçi alan büyük manastırlarda satışa sunulacak.
Bir sonraki ziyaretlerimden birinde İstanbul’da kitabın birkaç sunumunu organize edebilmeyi umuyorum… Aslında ilk sunum 5 Mayıs tarihinde İstanbul’daki İtalyan Başkonsolosluğu’nda düzenlenecek.
İngilizce çeviriler tamamlandı ve bu versiyonun bir yıl içinde çıkacağını umuyorum inşallah!
Yakın zamanda başka bir kitap projeniz var mı?
Belki de 2000 yılında yayınlanan İtalyanca Hristiyanlar için rehberim gibi, Kilise’nin İncil alanlarına yönelik Türkçe bir rehber, ama önce Elçilerin İşleri üzerine İtalyanca yorumumun Türkçe bir versiyonunu yayınlamayı tercih ederim.
Söyleşi ve fotoğraflar: Nathalie Ritzmann